เมื่อเกิดไฟไหม้ในพื้นที่ขนาดใหญ่ เช่น ป่า พื้นที่เกษตร โรงงาน โกดัง หรือพื้นที่รกร้าง การหาจุดต้นกำเนิดของควันอาจทำได้ยาก โดยเฉพาะเมื่อเจ้าหน้าที่อยู่ห่างจากพื้นที่หรือมีสิ่งกีดขวางบดบังทัศนวิสัย

โดรนจึงเข้ามามีบทบาทในการช่วยสำรวจจากมุมสูง โดยเฉพาะโดรนที่ติดตั้ง กล้องความร้อน (Thermal Camera) ซึ่งสามารถช่วยค้นหาบริเวณที่มีอุณหภูมิสูงผิดปกติ แม้ในบางสถานการณ์จะมองเห็นเปลวไฟได้ยากก็ตาม

---

1. โดรนบินสำรวจพื้นที่จากมุมสูง

เมื่อได้รับแจ้งว่าพบกลุ่มควัน เจ้าหน้าที่สามารถวางแผนให้โดรนบินเข้าสำรวจพื้นที่จากระยะที่เหมาะสม

ภาพจากมุมสูงช่วยให้มองเห็น

• ตำแหน่งกลุ่มควัน
• ทิศทางการเคลื่อนที่ของควัน
• ขอบเขตพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบ
• จุดที่อาจมีความร้อนผิดปกติ

ทำให้เจ้าหน้าที่สามารถประเมินสถานการณ์เบื้องต้นได้รวดเร็วกว่าการเดินเข้าไปค้นหาทีละจุด

---

2. กล้อง Thermal ช่วยมองหา “ความร้อน”

จุดเด่นของโดรนสำหรับภารกิจลักษณะนี้คือ กล้อง Thermal

กล้องชนิดนี้ไม่ได้ถ่ายภาพเหมือนกล้องสีทั่วไป แต่ตรวจจับพลังงานความร้อนจากวัตถุและแสดงความแตกต่างของอุณหภูมิ

ดังนั้น แม้บางพื้นที่จะมีควันบดบังการมองเห็นด้วยสายตา กล้อง Thermal อาจช่วยระบุบริเวณที่มีอุณหภูมิสูงผิดปกติได้

ตัวอย่างเช่น

พื้นที่ปกติ → อุณหภูมิค่อนข้างสม่ำเสมอ
จุดร้อน → มีอุณหภูมิสูงกว่าบริเวณรอบข้างอย่างชัดเจน

จุดดังกล่าวสามารถถูกกำหนดให้เป็นพื้นที่เป้าหมายสำหรับการตรวจสอบเพิ่มเติม

---

3. ใช้ภาพ RGB และ Thermal ร่วมกัน

การใช้กล้องเพียงประเภทเดียวอาจไม่เพียงพอ

โดรนสำหรับงานตรวจสอบไฟบางระบบจึงใช้ทั้ง

กล้อง RGB

ช่วยดูภาพที่ใกล้เคียงกับสิ่งที่ตามองเห็น เช่น

• ควัน
• เปลวไฟ
• อาคาร
• ต้นไม้
• ถนน
• สิ่งกีดขวาง

กล้อง Thermal

ช่วยดู

• จุดความร้อน
• ความแตกต่างของอุณหภูมิ
• พื้นที่ที่ยังมีความร้อนหลังเปลวไฟลดลง

เมื่อใช้ข้อมูลสองแบบร่วมกัน เจ้าหน้าที่จะสามารถเข้าใจสถานการณ์ได้ละเอียดขึ้น

---

4. ค้นหาจุดร้อนที่ซ่อนอยู่

สิ่งที่อันตรายอย่างหนึ่งของไฟไหม้คือ ไฟอาจดูเหมือนดับแล้ว แต่ยังมีความร้อนหลงเหลืออยู่

ตัวอย่างเช่น

• ใต้กองวัสดุ
• ใต้กองใบไม้
• ในพื้นที่ป่า
• ภายในโครงสร้างบางส่วน
• บริเวณกองขยะ

กล้อง Thermal สามารถช่วยค้นหาจุดที่มีอุณหภูมิสูงผิดปกติ เพื่อให้เจ้าหน้าที่เข้าไปตรวจสอบเพิ่มเติม

---

5. ใช้ทิศทางลมช่วยวิเคราะห์

การหาจุดกำเนิดควันไม่ได้ดูเพียงตำแหน่งที่เห็นควันเท่านั้น แต่ต้องพิจารณา ทิศทางและความเร็วลม ด้วย

ตัวอย่างเช่น

ควันเคลื่อนไปทางทิศตะวันออก
⬅️
จุดกำเนิดอาจอยู่ทางด้านตะวันตก

ข้อมูลจากโดรนสามารถนำมาประกอบกับข้อมูลสภาพอากาศและการสังเกตของเจ้าหน้าที่ เพื่อช่วยระบุพื้นที่ต้องสงสัย

อย่างไรก็ตาม ทิศทางควันอาจเปลี่ยนแปลงจากภูมิประเทศ อาคาร และกระแสลมในพื้นที่ จึงไม่ควรใช้ทิศทางควันเพียงอย่างเดียวในการระบุจุดต้นกำเนิด

---

6. AI ช่วยค้นหาจุดผิดปกติได้

ระบบโดรนสมัยใหม่สามารถนำ AI และ Computer Vision มาช่วยวิเคราะห์ภาพได้

ระบบอาจถูกออกแบบให้ตรวจจับ

• กลุ่มควัน
• เปลวไฟ
• จุดความร้อน
• พื้นที่ที่มีความผิดปกติ

แทนที่จะให้เจ้าหน้าที่ต้องดูภาพวิดีโอทุกเฟรมด้วยตัวเอง ระบบสามารถช่วยแจ้งเตือนเมื่อพบรูปแบบที่เข้าข่ายความผิดปกติ

แต่ผลจาก AI ยังควรได้รับการตรวจสอบโดยเจ้าหน้าที่ โดยเฉพาะในภารกิจที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัย

---

7. ระบุตำแหน่งจุดต้องสงสัยบนแผนที่

เมื่อพบจุดความร้อนหรือกลุ่มควัน ระบบสามารถนำข้อมูลตำแหน่งของโดรนมาประกอบกับข้อมูลภาพ เพื่อระบุพื้นที่ต้องสงสัยบนแผนที่

ตัวอย่างการทำงาน:

บินสำรวจพื้นที่
↓
พบกลุ่มควัน
↓
ตรวจสอบด้วย Thermal
↓
พบจุดความร้อน
↓
บันทึกตำแหน่ง
↓
ส่งข้อมูลให้ศูนย์ควบคุม
↓
เจ้าหน้าที่ภาคพื้นดินเข้าตรวจสอบ

ทำให้ทีมภาคพื้นดินมีข้อมูลประกอบก่อนเข้าไปในพื้นที่

---

🚒 ตัวอย่างสถานการณ์

สมมติว่าเกิดกลุ่มควันในพื้นที่ป่าขนาดใหญ่ และยังไม่ทราบว่าต้นเหตุอยู่บริเวณใด

ขั้นที่ 1

ส่งโดรนขึ้นสำรวจพื้นที่จากระยะปลอดภัย

ขั้นที่ 2

ใช้กล้อง RGB ค้นหากลุ่มควัน

ขั้นที่ 3

ใช้กล้อง Thermal ตรวจสอบบริเวณโดยรอบ

ขั้นที่ 4

พบจุดที่มีอุณหภูมิสูงผิดปกติ

ขั้นที่ 5

บันทึกตำแหน่งและส่งข้อมูลให้ทีมภาคพื้นดิน

ขั้นที่ 6

เจ้าหน้าที่นำข้อมูลไปวางแผนเข้าตรวจสอบหรือควบคุมเพลิง

ในกรณีที่มีหลายจุดร้อน โดรนยังสามารถช่วยให้เจ้าหน้าที่เห็นภาพรวมว่าพื้นที่ใดมีความเสี่ยงมากกว่า

---

ข้อดีของการใช้โดรนค้นหาไฟ

🔥 สำรวจพื้นที่ได้รวดเร็ว

เหมาะกับพื้นที่กว้างที่เจ้าหน้าที่ไม่สามารถเดินตรวจสอบได้ทั้งหมดในเวลาอันสั้น

🌡️ มองเห็นความร้อน

Thermal Camera ช่วยค้นหาจุดร้อนที่กล้องทั่วไปอาจตรวจจับได้ยาก

🚁 ลดความเสี่ยง

ช่วยให้เจ้าหน้าที่สามารถประเมินสถานการณ์จากระยะไกลก่อนตัดสินใจเข้าใกล้พื้นที่อันตราย

🗺️ เห็นภาพรวม

สามารถดูตำแหน่งควัน จุดร้อน และพื้นที่โดยรอบจากมุมสูง

📡 ส่งข้อมูลให้ทีมภาคพื้นดิน

ภาพและข้อมูลจากโดรนสามารถใช้ประกอบการตัดสินใจของผู้ปฏิบัติงานได้

---

แต่โดรนไม่ได้แทนที่ทีมดับเพลิง

สิ่งสำคัญคือโดรนเป็น เครื่องมือช่วยตรวจสอบและสนับสนุนการตัดสินใจ ไม่ใช่อุปกรณ์ที่สามารถเข้าไปดับไฟแทนเจ้าหน้าที่ได้ในทุกสถานการณ์

นอกจากนี้ การบินโดรนใกล้พื้นที่ปฏิบัติการดับเพลิงต้องมีการประสานงานและปฏิบัติตามกฎหรือข้อกำหนดของพื้นที่ เพราะโดรนที่บินโดยไม่ได้รับอนุญาตอาจเป็นอันตรายต่ออากาศยานกู้ภัยหรือเจ้าหน้าที่ที่กำลังปฏิบัติงาน

---

สรุป

โดรนสามารถช่วยค้นหาจุดกำเนิดหรือพื้นที่ต้องสงสัยของควันไฟได้ด้วยการ สำรวจจากมุมสูง ใช้กล้อง RGB ร่วมกับ Thermal Camera วิเคราะห์จุดความร้อน และนำข้อมูลตำแหน่งมาสร้างภาพสถานการณ์บนแผนที่

โดยเฉพาะในพื้นที่ขนาดใหญ่หรือพื้นที่ที่เข้าถึงได้ยาก โดรนสามารถช่วยให้เจ้าหน้าที่รู้ว่า “ไฟอยู่ตรงไหน มีจุดร้อนที่ใด และควรตรวจสอบพื้นที่ไหนก่อน”

จึงเป็นอีกหนึ่งเทคโนโลยีที่ช่วยเพิ่มความเร็วในการประเมินสถานการณ์ และช่วยให้การวางแผนรับมือเหตุไฟไหม้มีข้อมูลประกอบมากขึ้นครับ

เปิดทำการทุกวัน จันทร์ ถึง เสาร์ : เวลา 08:00 – 17:00 น.

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมติดต่อ:

Facebook : Dronettc – Drone Technology Training Center

: 098 261 0126

อีเมล : iddm@iddrives.co.th