เมื่อพืชได้รับความเสียหายจากภัยแล้ง น้ำท่วม พายุ แมลงศัตรูพืช โรคพืช หรือการใช้สารเคมีที่ไม่เหมาะสม เกษตรกรมักต้องใช้เวลาในการสำรวจว่าพื้นที่ใดได้รับผลกระทบมากน้อยเพียงใด และพืชเริ่มฟื้นตัวแล้วหรือไม่

โดรนเพื่อการเกษตร สามารถเข้ามาช่วยเก็บข้อมูลจากมุมสูงและนำภาพที่ได้มาวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงของพืชในแต่ละช่วงเวลา ทำให้สามารถติดตามการฟื้นตัวของแปลงเพาะปลูกได้ละเอียดกว่าการเดินสำรวจเพียงอย่างเดียว

---

โดรนติดตามการฟื้นตัวของพืชได้อย่างไร?

หลักการสำคัญคือ การเก็บข้อมูลซ้ำในพื้นที่เดิมเป็นระยะ แล้วนำข้อมูลแต่ละช่วงเวลามาเปรียบเทียบกัน

ตัวอย่างเช่น

ก่อนเกิดความเสียหาย → หลังเกิดความเสียหาย → หลังได้รับการดูแล → ช่วงเริ่มฟื้นตัว → กลับเข้าสู่สภาพปกติ

เมื่อมีข้อมูลหลายช่วงเวลา จะสามารถมองเห็นแนวโน้มของพืชได้ชัดเจนขึ้น

---

1. บันทึกภาพพื้นที่หลังเกิดความเสียหาย

ขั้นแรกคือการใช้โดรนบินสำรวจและถ่ายภาพพื้นที่ทั้งหมด

ตัวอย่างความเสียหายที่สามารถติดตามได้ เช่น

• พืชเหี่ยวจากภัยแล้ง
• พื้นที่ถูกน้ำท่วม
• ความเสียหายจากลมแรงหรือพายุ
• ใบพืชถูกทำลายจากแมลง
• พืชได้รับผลกระทบจากโรค
• พื้นที่ที่ต้นพืชตาย

ภาพเหล่านี้สามารถใช้เป็นข้อมูลตั้งต้นสำหรับเปรียบเทียบกับการสำรวจครั้งต่อไป

---

2. ใช้กล้องที่เหมาะสมกับงาน

โดรนสามารถติดตั้งกล้องได้หลายประเภท โดยการเลือกใช้ขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ของการตรวจสอบ

กล้อง RGB

เป็นกล้องที่ถ่ายภาพสีตามที่ตามองเห็น เหมาะสำหรับดู

• สีของใบ
• ขนาดต้นพืช
• พื้นที่ที่ต้นพืชเสียหาย
• การเปลี่ยนแปลงของแปลงเพาะปลูก

กล้อง Multispectral

สามารถเก็บข้อมูลในช่วงคลื่นแสงที่ตามองเห็นไม่สามารถแยกแยะได้ ทำให้สามารถนำข้อมูลไปคำนวณดัชนีพืช เช่น NDVI เพื่อช่วยประเมินความสมบูรณ์ของพืช

กล้อง Thermal

ตรวจจับความแตกต่างของอุณหภูมิบนพื้นผิว ซึ่งสามารถนำมาใช้ประกอบการประเมินความเครียดของพืชและสภาพความชื้นในบางกรณี

---

3. วิเคราะห์ดัชนีพืช เช่น NDVI

หนึ่งในวิธีที่นิยมใช้วิเคราะห์สุขภาพพืชคือ NDVI (Normalized Difference Vegetation Index)

ข้อมูล NDVI สามารถช่วยแสดงความแตกต่างของพืชในพื้นที่ เช่น

• พืชที่มีความสมบูรณ์
• พืชที่กำลังเกิดความเครียด
• พื้นที่ที่ได้รับความเสียหาย
• พื้นที่ที่เริ่มฟื้นตัว

โดยทั่วไป เมื่อค่าดัชนีพืชในพื้นที่ที่เคยเสียหายมีแนวโน้มกลับเข้าสู่ระดับที่ดีขึ้น ก็อาจเป็นสัญญาณว่าพืชกำลังฟื้นตัว

อย่างไรก็ตาม ค่า NDVI ไม่ควรถูกใช้เป็นตัวชี้วัดเพียงอย่างเดียว เพราะปัจจัยอื่น เช่น ชนิดพืช อายุพืช สภาพดิน และสภาพอากาศ ก็มีผลต่อค่าที่ตรวจวัดได้

---

4. เปรียบเทียบข้อมูลในแต่ละช่วงเวลา

จุดเด่นของการใช้โดรนคือสามารถเก็บข้อมูลพื้นที่เดิมซ้ำได้

ตัวอย่างเช่น

สัปดาห์ที่ 1: พบพื้นที่เสียหายจำนวนมาก
↓
สัปดาห์ที่ 2: พืชเริ่มมีการฟื้นตัวบางส่วน
↓
สัปดาห์ที่ 3: พื้นที่สีเขียวเพิ่มขึ้น
↓
สัปดาห์ที่ 4: ค่าดัชนีพืชมีแนวโน้มดีขึ้น

ข้อมูลแบบ Time Series ช่วยให้เห็นว่าการฟื้นตัวเกิดขึ้นเร็วหรือช้า และพื้นที่ใดที่ยังต้องได้รับการดูแลเพิ่มเติม

---

5. สร้างแผนที่แสดงระดับความเสียหาย

ข้อมูลจากโดรนสามารถนำมาประมวลผลเป็นแผนที่ โดยแบ่งพื้นที่ออกเป็นโซน เช่น

• 🟢 พื้นที่ฟื้นตัวดี
• 🟡 พื้นที่ต้องติดตาม
• 🔴 พื้นที่เสียหายมาก

ทำให้เกษตรกรไม่จำเป็นต้องเดินตรวจสอบทุกจุดในแปลง แต่สามารถกำหนดพื้นที่ที่ควรเข้าไปตรวจสอบเป็นพิเศษได้

---

6. ตรวจสอบผลหลังการแก้ไขปัญหา

หลังจากเกษตรกรดำเนินการแก้ไข เช่น

• ให้น้ำ
• ปรับปรุงดิน
• ควบคุมโรคพืช
• กำจัดศัตรูพืช
• ปรับการจัดการแปลง

สามารถใช้โดรนบินเก็บข้อมูลซ้ำเพื่อดูว่าพืชตอบสนองต่อการจัดการอย่างไร

จึงเปลี่ยนจากการดูเพียงว่า “พืชเสียหายหรือไม่” มาเป็นการติดตามว่า “หลังจากแก้ไขแล้ว พืชฟื้นตัวอย่างไร”

---

ตัวอย่างการใช้งานจริง

สมมติว่าแปลงข้าวได้รับความเสียหายจากน้ำท่วม

ขั้นที่ 1

ใช้โดรนสำรวจพื้นที่หลังน้ำลด เพื่อกำหนดขอบเขตความเสียหาย

ขั้นที่ 2

บันทึกภาพและข้อมูลพืชเป็นข้อมูลพื้นฐาน

ขั้นที่ 3

เก็บข้อมูลซ้ำทุกสัปดาห์ในช่วงฟื้นตัว

ขั้นที่ 4

นำข้อมูลมาเปรียบเทียบและสร้างแผนที่การเปลี่ยนแปลง

ขั้นที่ 5

ระบุพื้นที่ที่ฟื้นตัวช้า เพื่อให้เกษตรกรเข้าไปตรวจสอบภาคพื้นดินเพิ่มเติม

วิธีนี้ช่วยให้การติดตามพื้นที่ขนาดใหญ่ทำได้รวดเร็วและเป็นระบบมากขึ้น

---

ข้อดีของการใช้โดรนติดตามการฟื้นตัว

ลดเวลาในการสำรวจ

โดรนสามารถครอบคลุมพื้นที่จำนวนมากได้ภายในเวลาไม่นาน

เห็นภาพรวมของแปลง

ภาพจากมุมสูงช่วยให้เห็นรูปแบบความเสียหายที่อาจมองไม่เห็นเมื่อเดินสำรวจเพียงบางจุด

มีข้อมูลเปรียบเทียบ

สามารถเก็บข้อมูลเป็นระยะและนำมาเปรียบเทียบกันได้

ช่วยกำหนดพื้นที่ที่ต้องดูแล

ทำให้เกษตรกรสามารถจัดลำดับความสำคัญในการเข้าไปตรวจสอบพื้นที่ได้ดีขึ้น

---

สิ่งที่ต้องระวังในการวิเคราะห์

การใช้โดรนไม่ได้หมายความว่าภาพที่ได้จะบอกสาเหตุของความเสียหายได้โดยตรงเสมอไป

ตัวอย่างเช่น พืชมีสีเขียวลดลงอาจเกิดจาก

• ขาดน้ำ
• โรคพืช
• แมลง
• ขาดธาตุอาหาร
• ความเสียหายจากสภาพอากาศ

ดังนั้น ข้อมูลจากโดรนควรใช้ร่วมกับการสำรวจภาคพื้นดิน ข้อมูลสภาพอากาศ และความรู้ด้านพืช เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง

---

สรุป

โดรนสามารถช่วยติดตามการฟื้นตัวของพืชได้โดยการเก็บภาพและข้อมูลจากแปลงเพาะปลูกอย่างต่อเนื่อง แล้วนำข้อมูลในแต่ละช่วงเวลามาเปรียบเทียบกัน โดยเฉพาะเมื่อใช้ร่วมกับกล้อง Multispectral และการวิเคราะห์ดัชนีพืช เช่น NDVI จะช่วยให้เห็นการเปลี่ยนแปลงของพืชได้ละเอียดขึ้น

หัวใจสำคัญไม่ได้อยู่ที่การบินโดรนเพียงครั้งเดียว แต่คือ การเก็บข้อมูลอย่างต่อเนื่องและนำข้อมูลมาเปรียบเทียบเป็นระยะ เพื่อดูแนวโน้มว่าพืชกำลังฟื้นตัว ดีขึ้น หรือยังมีพื้นที่ที่ต้องได้รับการดูแลเพิ่มเติม

เทคโนโลยีนี้จึงเป็นอีกหนึ่งเครื่องมือสำคัญของการเกษตรยุคใหม่ ที่ช่วยให้การจัดการแปลงเพาะปลูกอาศัยข้อมูลมากขึ้น และสามารถตัดสินใจได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ปิดทำการทุกวัน จันทร์ ถึง เสาร์ : เวลา 08:00 – 17:00 น.

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมติดต่อ:

Facebook : Dronettc – Drone Technology Training Center

: 098 261 0126

อีเมล : iddm@iddrives.co.th