ADS-B คืออะไร

ADS-B ย่อมาจาก Automatic Dependent Surveillance–Broadcast เป็นระบบที่ใช้ในการติดตามตำแหน่งของอากาศยานแบบอัตโนมัติ โดยอาศัยข้อมูลจากระบบนำทางด้วยดาวเทียม (GNSS) แล้วส่งข้อมูลออกไปอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้หน่วยงานควบคุมการบินและอากาศยานลำอื่นรับทราบตำแหน่งของกันและกัน

เดิมที ADS-B ถูกใช้อย่างแพร่หลายในเครื่องบินพาณิชย์และเครื่องบินทั่วไป แต่ปัจจุบันผู้ผลิตโดรนบางรายได้นำเทคโนโลยีนี้มาประยุกต์ใช้ เพื่อช่วยเพิ่มความปลอดภัยในการปฏิบัติภารกิจทางอากาศ

---

ADS-B ทำงานอย่างไร

ระบบ ADS-B จะอาศัยข้อมูลจาก GNSS เพื่อระบุตำแหน่งของอากาศยาน จากนั้นจะส่งข้อมูลสำคัญออกมาเป็นระยะ เช่น

• ตำแหน่งปัจจุบัน
• ระดับความสูง
• ความเร็ว
• ทิศทางการบิน
• หมายเลขประจำอากาศยาน (ขึ้นอยู่กับระบบที่ใช้งาน)

ข้อมูลดังกล่าวสามารถรับได้โดยสถานีภาคพื้นดินหรืออากาศยานที่มีอุปกรณ์รองรับ ทำให้ผู้เกี่ยวข้องมองเห็นการเคลื่อนที่ของอากาศยานในพื้นที่เดียวกันได้ชัดเจนขึ้น

---

ADS-B ในโดรนมีหน้าที่อะไร

สำหรับโดรน ระบบ ADS-B มีหน้าที่หลักในการ ช่วยรับรู้การจราจรทางอากาศรอบตัว เพื่อเพิ่มความปลอดภัยระหว่างการบิน

ในโดรนบางรุ่น ระบบสามารถตรวจจับสัญญาณจากเครื่องบินหรือเฮลิคอปเตอร์ที่ติดตั้ง ADS-B และแสดงคำเตือนบนหน้าจอของผู้ควบคุม เมื่อมีอากาศยานเข้าใกล้ในระยะที่กำหนด

อย่างไรก็ตาม ความสามารถในการเตือนหรือแสดงผลขึ้นอยู่กับรุ่นของโดรน ซอฟต์แวร์ และข้อกำหนดของผู้ผลิต

---

ADS-B Out และ ADS-B In ต่างกันอย่างไร

ระบบ ADS-B แบ่งออกเป็น 2 รูปแบบหลัก ได้แก่

ADS-B Out

เป็นการ ส่งข้อมูลตำแหน่งของอากาศยานออกไป เพื่อให้หน่วยงานควบคุมการบินและอากาศยานอื่นสามารถรับข้อมูลได้

ระบบนี้เป็นมาตรฐานที่ใช้กับเครื่องบินหลายประเภทในหลายประเทศ

---

ADS-B In

เป็นการ รับข้อมูลจากอากาศยานอื่น ที่ส่งสัญญาณ ADS-B Out

โดรนหลายรุ่นที่รองรับ ADS-B จะใช้รูปแบบนี้ เพื่อช่วยให้นักบินโดรนทราบว่ามีเครื่องบินหรือเฮลิคอปเตอร์อยู่ในบริเวณใกล้เคียง

---

ประโยชน์ของ ADS-B สำหรับการใช้งานโดรน

การมีระบบ ADS-B ช่วยเพิ่มความปลอดภัยในหลายด้าน เช่น

1. รับรู้การจราจรทางอากาศ

ผู้ควบคุมสามารถทราบว่ามีอากาศยานที่ส่งสัญญาณ ADS-B อยู่ใกล้พื้นที่ปฏิบัติการ ช่วยเพิ่มความระมัดระวังระหว่างการบิน

---

2. ลดความเสี่ยงในการปฏิบัติงาน

ในภารกิจสำรวจ งานตรวจสอบโครงสร้าง หรือการบินในพื้นที่กว้าง การรับรู้ว่ามีอากาศยานอื่นอยู่ใกล้เคียง จะช่วยให้สามารถตัดสินใจลดระดับความสูงหรือยุติภารกิจได้อย่างเหมาะสม

---

3. สนับสนุนการบินอย่างปลอดภัย

ADS-B เป็นอีกหนึ่งเครื่องมือที่ช่วยเสริมการรับรู้สถานการณ์ (Situational Awareness) แต่ไม่สามารถทดแทนการสังเกตด้วยสายตา การวางแผนการบิน และการปฏิบัติตามกฎการบินได้

---

ADS-B มีข้อจำกัดอะไรบ้าง

แม้ ADS-B จะมีประโยชน์ แต่ก็มีข้อจำกัด เช่น

• สามารถตรวจจับได้เฉพาะอากาศยานที่ติดตั้งและเปิดใช้งาน ADS-B เท่านั้น
• อากาศยานบางประเภทอาจไม่มีระบบนี้
• ประสิทธิภาพขึ้นอยู่กับอุปกรณ์และซอฟต์แวร์ของโดรน
• ไม่ใช่ระบบหลบหลีกการชนอัตโนมัติ

ดังนั้น ผู้ควบคุมยังคงต้องปฏิบัติตามกฎหมายการบิน รักษาการมองเห็นโดรนด้วยสายตา และหลีกเลี่ยงพื้นที่ที่มีการจราจรทางอากาศหนาแน่น

---

ADS-B กับ Remote ID เหมือนกันหรือไม่

หลายคนสับสนระหว่าง ADS-B และ Remote ID แต่ทั้งสองระบบมีวัตถุประสงค์ต่างกัน

ADS-B	Remote ID
ใช้ในระบบการบินเพื่อรับหรือส่งข้อมูลตำแหน่งของอากาศยาน	ใช้ระบุตัวตนของโดรนตามข้อกำหนดของหลายประเทศ
พัฒนาสำหรับการจัดการจราจรทางอากาศ	พัฒนาสำหรับการกำกับดูแลและระบุตัวตนของโดรน
ใช้กับเครื่องบินและอากาศยานหลายประเภท	ใช้เฉพาะการปฏิบัติการของโดรนตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

ทั้งสองระบบมีบทบาทต่างกัน แต่สามารถทำงานร่วมกันเพื่อเพิ่มความปลอดภัยและการบริหารจัดการน่านฟ้าได้

---

อนาคตของ ADS-B กับโดรน

เมื่อจำนวนโดรนเพิ่มขึ้นทั่วโลก หลายประเทศกำลังพัฒนาระบบบริหารจัดการจราจรทางอากาศสำหรับอากาศยานไร้คนขับ (UTM: Unmanned Traffic Management)

ในอนาคต โดรนอาจทำงานร่วมกับเทคโนโลยีต่าง ๆ เช่น

• GNSS
• Remote ID
• UTM
• ระบบหลีกเลี่ยงการชน
• AI สำหรับการวิเคราะห์เส้นทางบิน

เพื่อให้การใช้งานโดรนในพื้นที่เดียวกับอากาศยานอื่นมีความปลอดภัยและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

---

สรุป

ADS-B เป็นระบบที่ช่วยให้อากาศยานสามารถรับรู้หรือส่งข้อมูลตำแหน่งผ่านระบบดาวเทียม เพื่อสนับสนุนความปลอดภัยในการบิน สำหรับโดรน ระบบ ADS-B ที่มีในบางรุ่นมักใช้เพื่อรับข้อมูลจากเครื่องบินหรือเฮลิคอปเตอร์ที่อยู่ใกล้เคียง และแจ้งเตือนผู้ควบคุมให้ระมัดระวัง

แม้ ADS-B จะเป็นเทคโนโลยีที่มีประโยชน์ แต่ก็เป็นเพียงส่วนหนึ่งของระบบความปลอดภัย ผู้ใช้งานยังจำเป็นต้องวางแผนการบิน ปฏิบัติตามกฎหมาย และรักษาการมองเห็นโดรนด้วยสายตา เพื่อให้การบินเป็นไปอย่างปลอดภัยและมีความรับผิดชอบ

การทุกวัน จันทร์ ถึง เสาร์ : เวลา 08:00 – 17:00 น.

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมติดต่อ:

Facebook : Dronettc – Drone Technology Training Center

: 098 261 0126

อีเมล : iddm@iddrives.co.th