“โดรนสแกนรังวัดและทำแผนที่ 3 มิติ” (Drone Mapping & Photogrammetry) คือเทคโนโลยีที่เข้ามาเปลี่ยนโลกของงานสำรวจ รังวัดที่ดิน วิศวกรรมโยธา และการจัดทำผังเมืองไปอย่างสิ้นเชิง

จากเดิมที่นักสำรวจต้องแบกกล้องส่องระนาบ (Total Station) เดินบุกป่าฝ่าดงไปปักหมุดเก็บค่าพิกัดทีละจุด ซึ่งใช้เวลานานเป็นสัปดาห์หรือเป็นเดือนสำหรับพื้นที่ขนาดใหญ่ ปัจจุบัน “โดรนรังวัด” สามารถบินขึ้นไปเก็บข้อมูลพื้นที่นับพันไร่เสร็จสิ้นได้ภายในวันเดียว พร้อมทั้งแปลงข้อมูลออกมาเป็นแผนที่ความละเอียดสูงและโมเดล 3 มิติที่มีความแม่นยำต่ำกว่าระดับเซนติเมตรครับ

1. กระบวนการเปลี่ยนภาพถ่าย 2 มิติ ให้เป็นโมเดล 3 มิติ (Photogrammetry)

หลักการทำงานของเทคโนโลยีนี้ไม่ใช่แค่อากาศยานถ่ายภาพธรรมดา แต่เป็นการใช้ศาสตร์ที่เรียกว่า Photogrammetry (การรังวัดจากภาพถ่าย) โดยมีกระบวนการดังนี้:

• การวางแผนเส้นทางบินอัตโนมัติ (Flight Planning): ผู้สำรวจจะกำหนดขอบเขตพื้นที่ที่ต้องการในซอฟต์แวร์ จากนั้นระบบจะคำนวณเส้นทางบินให้โดรนบินเป็นแนวซิกแซกโดยอัตโนมัติ
• การถ่ายภาพซ้อนทับ (Image Overlap): ในขณะบิน โดรนจะกดชัตเตอร์ถ่ายภาพแนวตั้งฉากลงมาด้านล่างเรื่อยๆ โดยตั้งค่าให้ภาพแต่ละภาพมีส่วนที่ “ซ้อนทับกัน” (Overlap) ประมาณ 70-80% ทั้งด้านหน้าและด้านข้าง เพื่อให้คอมพิวเตอร์เห็นวัตถุเดียวกันจากหลายๆ มุมมอง เหมือนกับดวงตาสองข้างของมนุษย์ที่ทำให้เรามองเห็นระยะลึกได้
• การประมวลผลเป็นจุดพิกัด (Point Cloud): คอมพิวเตอร์จะนำภาพถ่ายนับพันใบมาคำนวณหาจุดตัดที่ตรงกัน และสร้างออกมาเป็นกลุ่มจุดพิกัด 3 มิตินับล้านๆ จุด (Point Cloud) จนกลายเป็นโมเดล 3 มิติของพื้นที่นั้นๆ ในที่สุด

2. ผลลัพธ์ (Deliverables) ที่ได้จากโดรนรังวัด

เมื่อประมวลผลเสร็จสิ้น วิศวกรและนักสำรวจจะได้ไฟล์ข้อมูลสำคัญไปใช้งานต่อดังนี้:

Orthomosaic Map (แผนที่ภาพถ่ายทางอากาศแบบขจัดความบิดเบี้ยว)

ภาพถ่ายจากโดรนปกติจะมีมุมมองที่เบี้ยวตามความโค้งของเลนส์กล้อง แต่ซอฟต์แวร์จะจับภาพทั้งหมดมาดัดแก้ให้ตรงเสมือนทุกจุดถูกถ่ายจากมุมตั้งฉาก 90 องศา นำมาต่อกันเป็นแผนที่ผืนใหญ่ที่มี ความละเอียดสูงระดับเซนติเมตรต่อพิกเซล ซึ่งชัดเจนและอัปเดตกว่าภาพถ่ายดาวเทียม (เช่น Google Maps) มหาศาล สามารถนำไปใช้วัดระยะทางและพื้นที่จริงได้อย่างถูกต้อง

Digital Elevation Model (DEM / DSM / DTM)

แผนที่แสดงระดับความสูงต่ำของพื้นผิวภูมิประเทศ สามารถแยกแยะได้ว่าจุดไหนเป็นเนินดิน จุดไหนเป็นหลุมลึก รวมถึงการตัดเอาสิ่งปลูกสร้างและต้นไม้ออกเพื่อให้เห็นสภาพผิวโล่งๆ ของพื้นดิน (Digital Terrain Model – DTM) ได้ด้วย

3D Mesh Model (โมเดลจำลอง 3 มิติ)

แบบจำลองพื้นผิว 3 มิติเสมือนจริงของพื้นที่ โครงสร้างอาคาร หรือหน้าผาหิน ซึ่งวิศวกรสามารถหมุนดูได้รอบทิศทาง 360 องศาบนหน้าจอคอมพิวเตอร์

3. เทคโนโลยีเด่น: RTK และ PPK ขุมพลังความแม่นยำระดับเซนติเมตร

โดรนรังวัดระดับมืออาชีพจะติดตั้งระบบระบุพิกัดขั้นสูง เพื่อให้ค่าพิกัดของแผนที่ตรงกับโลกความเป็นจริง ไม่คลาดเคลื่อน:

• RTK (Real-Time Kinematic): ตัวโดรนจะรับสัญญาณ GPS ควบคู่ไปกับการรับสัญญาณปรับค่าความคลาดเคลื่อนจาก “สถานีฐานภาคพื้นดิน” (Base Station) แบบเรียลไทม์ในขณะบิน ทำให้รูปถ่ายทุกใบมีพิกัดที่แม่นยำสูงมากทันที
• GCPs (Ground Control Points): ในงานที่ต้องการความชัวร์ขั้นสุด นักสำรวจจะไปวาง “แผ่นเป้าสัญลักษณ์” ไว้บนพื้นดินตามจุดต่างๆ แล้วใช้เครื่องมือรังวัดดาวเทียมประสิทธิภาพสูง (GNSS) ไปรังวัดเก็บพิกัดจริงบนดินไว้ เพื่อนำมาใช้เป็นจุดอ้างอิงในการตรวจสอบและตรึงแผ่นแผนที่ในคอมพิวเตอร์ให้แม่นยำยิ่งขึ้น

4. ประโยชน์ในอุตสาหกรรมยุคปัจจุบัน

• งานก่อสร้างและพัฒนาที่ดิน: ใช้คำนวณปริมาตรการขุดดิน-ถมดิน (Volume Calculation) ของกองวัสดุ กองหิน หรือบ่อดินได้อย่างรวดเร็ว โดยซอฟต์แวร์สามารถคำนวณได้ทันทีว่าต้องใช้รถขนดินกี่เที่ยว ช่วยป้องกันการทุจริตหน้างาน
• งานผังเมืองและสำรวจที่ดิน: ช่วยให้หน่วยงานราชการหรือเอกชนสามารถตรวจสอบแนวเขตที่ดิน ออกโฉนด หรือวางผังเมือง วางแนวท่อระบายน้ำได้อย่างรวดเร็ว ทันต่อการขยายตัวของเมือง
• งานเหมืองแร่และโครงสร้างพื้นฐาน: บินสำรวจพื้นที่เหมืองเปิดที่สูงชันอันตราย เพื่อประเมินความปลอดภัยของหน้าผาหิน และคำนวณปริมาณแร่ที่ขุดเจาะได้ในแต่ละวันโดยที่คนไม่ต้องเดินเข้าไปเสี่ยงภัย

สรุป: “โดรนสแกนรังวัดและทำแผนที่ 3 มิติ” จึงไม่ใช่แค่การถ่ายภาพมุมสูงเพื่อความสวยงาม แต่เป็นเครื่องมือจัดเก็บข้อมูลเชิงพื้นที่ (Spatial Data) ที่ทรงพลัง ช่วยเปลี่ยนงานสำรวจภาคสนามแบบดั้งเดิมที่ล้าสมัย ให้กลายเป็นข้อมูลดิจิทัลที่แม่นยำ ช่วยลดต้นทุน ประหยัดเวลา และเพิ่มความปลอดภัยให้กับบุคลากรได้อย่างมหาศาลครับ

เปิดบริการทุกวัน จันทร์ ถึง เสาร์ : เวลา 08:00 – 17:00 น.

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมติดต่อ:

Facebook : Dronettc - Drone Technology Training Center
 : 098 261 0126

อีเมล : iddm@iddrives.co.th

Line OA : @idsit