“โดรนใต้น้ำ” (Underwater Drone) หรือที่ในวงการวิศวกรรมและการสำรวจเรียกว่า ROV (Remotely Operated Vehicle) คือหุ่นยนต์สำรวจใต้น้ำไร้คนขับที่ควบคุมระยะไกลจากบนฝั่งหรือบนเรือ ถือเป็นเทคโนโลยีที่เข้ามาเปลี่ยนโลกการทำงานทางทะเลและแหล่งน้ำลึก เพราะสามารถลงไปปฏิบัติภารกิจในจุดที่มนุษย์ (นักดำน้ำ) ไม่สามารถเข้าถึงได้เนื่องจากข้อจำกัดด้านความดันน้ำ ความลึก และความปลอดภัยครับ

เพื่อให้เข้าใจเทคโนโลยีนี้ได้ชัดเจนยิ่งขึ้น นี่คือโครงสร้าง การทำงาน และบทบาทสำคัญของโดรนใต้น้ำครับ

1. โดรนใต้น้ำทำงานอย่างไร? (ทำไมต้องมีสายเคเบิล?)

ถ้าเราสังเกตโดรนใต้น้ำระดับมืออาชีพเกือบทั้งหมด จะเห็นว่ามี “สายเคเบิล” (Tether) เส้นหนาลากจูงตัวโดรนอยู่ตลอดเวลา ซึ่งต่างจากโดรนบนฟ้าที่บินได้อย่างอิสระ เหตุผลสำคัญคือ:

• ข้อจำกัดของคลื่นวิทยุ: คลื่นวิทยุ (เช่น Wi-Fi หรือสัญญาณรีโมททั่วไป) ไม่สามารถเดินทางผ่านน้ำได้ดีสัญญาณจะถูกลดทอนและตัดขาดทันทีที่ลงลึกเพียงไม่กี่เมตร
• การส่งพลังงานและข้อมูล: สายเคเบิลนี้จึงทำหน้าที่เป็น “ท่อส่งพลังงาน” จากเครื่องปั่นไฟบนเรือลงไปเลี้ยงมอเตอร์ของโดรน ทำให้โดรนใต้น้ำสามารถทำงานต่อเนื่องได้เป็นวันๆ โดยไม่ต้องกังวลเรื่องแบตเตอรี่หมด และยังใช้ส่งสัญญาณภาพวิดีโอความละเอียดสูง (4K) กลับขึ้นมาบนจอมอนิเตอร์ของคนบังคับบนฝั่งแบบเรียลไทม์ (No Delay)

2. ชิ้นส่วนหลักของโดรนใต้น้ำ (ROV)

• ใบพัดและมอเตอร์ (Thrusters): มักมีตั้งแต่ 3 ถึง 8 ตัว วางรอบทิศทาง เพื่อให้โดรนสามารถดำน้ำลง, ลอยตัว, เดินหน้า-ถอยหลัง, เอียงตัว หรือทรงตัวนิ่งๆ สู้กับกระแสน้ำที่เชี่ยวกรากใต้ทะเลได้
• ระบบไฟส่องสว่าง (LED Lights): ใต้ทะเลลึกจะมืดสนิท ทัศนวิสัยแทบเป็นศูนย์ โดรนใต้น้ำจึงต้องติดตั้งไฟสปอตไลท์กำลังสูงเพื่อเปิดทาง
• กล้องถ่ายภาพและเซนเซอร์: นอกจากกล้องหลักแล้ว ยังมีเซนเซอร์วัดความลึก, เข็มทิศดิจิทัล และระบบ โซนาร์ (Sonar) สำหรับสแกนวัตถุในน้ำขุ่นที่มองด้วยตาเปล่าไม่เห็น
• แขนกล (Manipulator Arm): สำหรับรุ่นที่ใช้ในงานอุตสาหกรรม จะมีแฮนด์กลไว้สำหรับคีบจับวัตถุ หมุนวาล์วท่อน้ำมัน หรือเก็บตัวอย่างดิน/สิ่งมีชีวิตใต้ทะเล

3. ประโยชน์และหน้าที่สำคัญในอุตสาหกรรมยุคปัจจุบัน

งานตรวจสอบวิศวกรรมทางทะเล (Offshore Inspection)

ใช้ตรวจสอบโครงสร้างใต้คราบน้ำของแท่นขุดเจาะน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ, ตรวจเช็กสภาพท่อส่งน้ำมันดิบใต้ทะเล และแนวสายเคเบิลอินเทอร์เน็ตใต้น้ำที่โยงข้ามทวีป เพื่อค้นหารอยรั่วซึมหรือการผุกร่อนก่อนจะเกิดภัยพิบัติ

งานกู้ภัยและค้นหาใต้น้ำ (Search and Rescue)

ในกรณีที่มีเรือล่ม เครื่องบินตก หรือคนสูญหายในแหล่งน้ำลึก/น้ำขุ่น (เช่น ในเขื่อน หรือแม่น้ำขนาดใหญ่) ทีมกู้ภัยจะส่งโดรนใต้น้ำลงไปสแกนหาพิกัด เพื่อลดความเสี่ยงของนักประดาน้ำ และเมื่อเจอเป้าหมายก็สามารถใช้แขนกลช่วยผูกเชือกเพื่อกู้สิ่งของขึ้นมาได้

งานสำรวจทางวิทยาศาสตร์และสิ่งแวดล้อม

นักวิทยาศาสตร์ทางทะเลใช้ ROV ดำดิ่งลงไปศึกษาแนวปะการังน้ำลึก สำรวจภูเขาไฟใต้ทะเล หรือเก็บตัวอย่างสิ่งมีชีวิตสายพันธุ์ใหม่ๆ ในระดับความลึกหลายกิโลเมตร ซึ่งเป็นแรงกดดันที่มนุษย์ธรรมดาไม่สามารถทนทานได้

สรุป: โดรนใต้น้ำ หรือ ROV จึงไม่ได้เป็นแค่ของเล่นไอเทมล้ำๆ แต่เป็น “ดวงตาและมือขวา” ของมนุษยชาติในการเปิดประตูสู่ความลับใต้ท้องทะเลลึก ช่วยให้การทำงานอุตสาหกรรมปลอดภัยขึ้น และช่วยเซฟชีวิตทีมนักประดาน้ำจากการต้องลงไปเผชิญหน้ากับอันตรายใต้แรงดันน้ำมหาศาลครับ

เปิดบริการทุกวัน จันทร์ ถึง เสาร์ : เวลา 08:00 – 17:00 น.

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมติดต่อ:

Facebook : Dronettc - Drone Technology Training Center

 : 098 261 0126

อีเมล : iddm@iddrives.co.th

Line OA : @idsit